De protestantse pastorie

Het pand op Dorpstraat 120 staat in Veldhoven bekend als de Protestantse Pastorie of het Domineeshuis, wat onmiddellijk verwijst naar de historie van het pand.

De pastorie van de Hervormde Gemeente Veldhoven werd gebouwd in 1770, waarvan het Gemeentebestuur van Veldhoven-Meerveldhoven eigenaar was. De Stichtingsdatum van dit pand gaat echter verder terug in de geschiedenis. Dat kunnen we o.a. afleiden uit een verzoek van de Veldhovense predikant Cuminius aan de Staten Generaal d.d. 24 juni 1650 voor een nieuw dak, nieuwe muren, vloeren etc. aan zijn pastoriewoning te Veldhoven1 en op 24 november 1650 voor twee jaar huishuur t.b.v. f. 150,- per jaar te mogen genieten om elders te kunnen huren vanwege wederom de nodige reparaties aan deze woning.2 Een ander bewijs ligt in het feit, dat op 25 september 1769 door officier Willem Daniel de Jong en de Heren Schepenen van Veldhoven en Blaarthem een oproep deden voor het (gedeeltelijk) afbreken en herbouwen van de pastoriewoning. Dit onder toezicht van de Edele Mogende Heeren Raaden van Staaten. Uit het bestekplan dat door Willem van der Horst in 42 aandachtspunten zeer gedetailleerd is beschreven, kan opgemaakt worden dat het een rigoureuze operatie betrof.

Op 22 december 1822 werd door de Hervormde Gemeente  deze predikantswoning  met tuin, bogaard en vijver van het gemeentebestuur aangekocht. Er konden plannen gemaakt worden, om deze woning weer op te knappen en tevens voor het bouwen van een nieuw kerkje. Dit karwei werd gegund aan de Bladelse timmerman Antonie Coppens. Op 4 november 1826 kon het kerkje in gebruik worden genomen en in 1827 werd op de torenspits nog een vergulde bol en een haan aangebracht.

Het domineehuis is op 26 maart 1965 door de Hervormde Gemeente Veldhoven getransporteerd naar de Gemeente Veldhoven c.a. en vervolgens in particuliere handen terechtgekomen.

Ton van den Hurk, 24.3.2020

Bronnen

1 BHIC Toegang 178 Inv.192 fol. 308.

2 BHIC Toegang 178 Inv. 192.

3 BHIC Toegang 535 Deel 1668 fol. 80.