Header Veldhoven

Het notarishuis

De oude pastorie


In de kom van Veldhoven-Dorp staat op Dorpstraat 25 ‘het Notarishuis’, dat in 1997 tot Rijksmonument werd verheven. Het wordt zo genoemd omdat het van 1798 tot 1909 bewoond werd door vier generaties De Wit, van wie de laatste drie notaris waren. Op 21 februari 1909 overlijdt notaris Frans de Wit. De erven De Wit kunnen er niet toe komen het huis te verkopen. Het staat enige tijd leeg, maar wordt dan nog voor de Eerste Wereldoorlog betrokken door paters uit Tirool. Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog wordt het Notarishuis ingericht als Rode Kruispost. Op 29 september 1914 wordt het huis bezocht door Prins Hendrik, in hoedanigheid van Inspecteur Generaal van het Rode Kruis. Zijn onafscheidelijke hondje breekt op de steile trap zijn poot. In de periode 1915-1916 wordt het huis bewoond door paters Passionisten. De kamer boven aan de voorzijde aan de kant van de Kromstraat, doet dienst als kapel. In 1916 komt het huis weer leeg te staan. Slager Louis Schats wordt de nieuwe eigenaar. De familie Schats zal eigenaar blijven tot 1987. Het wordt vervolgens eigendom van Organisatie Konsult bv. De Eclectische stijl van het huis dateert uit 1882, toen het pand door notaris Frans de Wit ingrijpend werd verbouwd. Dat er bij die verbouwing ook veel ongemoeid is gebleven, blijkt uit het feit dat bij de verbouwing van 1978/1979 onder de muurbepleisteringen van de woonkamer aan de voorzijde, aan de kant van de Rapportstraat, stukken kranten tevoorschijn kwamen uit 1809. De oudste archiefvermelding van een huis op de plaats van Dorpstraat 25 is van 1680. Op 21 juni van dat jaar verkoopt Jennek Huijpers "twee gebont huijsinge" aan de kinderen van haar broer Nijs Huijpers Rijckers. De koopsom bedraagt 36 gulden. Zeer waarschijnlijk is uit dit huis - dat uit twee delen bestond - het huidige huis gegroeid. De stelling dat het huis uit de 17e eeuw nooit helemaal gesloopt is, wordt aannemelijk gemaakt door de bouwconstructies in het houtwerk van de zoldering, die gevonden werden bij de verbouwing uit 1978/1979. De gevonden constructies zouden teruggaan tot de 17e eeuw.


rhce 14-2-1016